BẢNGIAOHƯỞNGXANH
GIỮACAONGUYÊNVÀBIỂN

Lâm Đồng là tỉnh cao nguyên, miền núi, ven biển thuộc vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, hình thành trên cơ sở sắp xếp đơn vị hành chính từ ngày 01/7/2025. Tỉnh có diện tích khoảng 24.239 km², lớn nhất cả nước, dân số 3.356.375 người. Không gian lãnh thổ trải dài từ cao nguyên đến duyên hải, có 192 km bờ biển, 141 km đường biên giới với Campuchia, 02 cửa khẩu quốc gia Bu Prăng và Đắk Peur; hội tụ các yếu tố rừng, biển, cửa khẩu, cảng biển và hạ tầng giao thông liên vùng, tạo điều kiện phát triển đa ngành, đa sinh thái.

Với vị trí chuyển tiếp giữa Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, Lâm Đồng giữ vai trò chiến lược trong liên kết vùng, là cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên và cầu nối với TP. Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ. Hệ thống cao tốc, quốc lộ, đường sắt, sân bay và cảng biển từng bước hoàn thiện, tạo điều kiện mở rộng kết nối, phát triển giao thương, logistics, du lịch và đầu tư trong nước, quốc tế.

Lâm Đồng có nguồn tài nguyên phong phú, tạo nền tảng phát triển các ngành, lĩnh vực có lợi thế và tiềm năng thu hút đầu tư. Về nông nghiệp, tỉnh có hơn 1,1 triệu ha đất nông nghiệp, tài nguyên rừng và biển phong phú; phát triển mạnh nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, lâm nghiệp và chế biến nông sản với các sản phẩm chủ lực như cà phê, rau, hoa, trái cây và cây công nghiệp, từng bước hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến, bảo quản, logistics đến xuất khẩu.

Về tài nguyên và năng lượng, Lâm Đồng có trữ lượng bô-xít và titan lớn, cùng tiềm năng phát triển thủy điện và năng lượng tái tạo. Trữ lượng bô-xít ước trên 5,4 tỷ tấn, chiếm khoảng 80,5% cả nước; tài nguyên titan dự báo khoảng 599 triệu tấn, chiếm khoảng 83% tổng trữ lượng cả nước. Đây là cơ sở phát triển công nghiệp bô-xít – alumin – nhôm và chế biến sâu titan, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Về dịch vụ và du lịch, cấu trúc sinh thái “cao nguyên – rừng – hồ – biển” tạo lợi thế phát triển đa dạng các loại hình du lịch như sinh thái, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, văn hóa và biển đảo. Đà Lạt là thương hiệu du lịch quốc gia; Phan Thiết – Mũi Né, Phú Quý, hồ Tà Đùng cùng hệ thống di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh tạo nên các sản phẩm du lịch đặc sắc. Năm 2025, Lâm Đồng đón hơn 20,8 triệu lượt khách, trong đó gần 1,3 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt hơn 56,6 nghìn tỷ đồng, khẳng định vị thế của tỉnh là một trong những trung tâm du lịch lớn của khu vực và cả nước.

Với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng kết nối, tài nguyên và không gian phát triển đa dạng, Lâm Đồng có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn, đầu mối giao thương, logistics, du lịch và trung tâm phát triển các ngành kinh tế xanh, công nghệ cao của khu vực phía Nam.

Lâm Đồng là một trong sáu tỉnh, thành phố của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có vị trí chiến lược, giữ vai trò đầu mối, cửa ngõ kết nối các địa phương trong vùng với quốc gia và quốc tế thông qua hệ thống giao thông Bắc – Nam, hành lang Đông – Tây, cảng biển và sân bay.

Lâm Đồng là cửa ngõ ra biển gần nhất của khu vực Tây Nguyên, đồng thời là hành lang kết nối về giao thông, du lịch, dịch vụ và hàng hóa giữa Tây Nguyên với TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ. Hệ thống quốc lộ, cao tốc và các dự án hạ tầng đang triển khai góp phần nâng cao khả năng lưu chuyển hàng hóa, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.

Với 141 km đường biên giới với Campuchia, Lâm Đồng có điều kiện tăng cường kết nối, hợp tác và thu hút đầu tư với Campuchia, Lào và các quốc gia trong khu vực. Đồng thời, vùng biển nằm trên tuyến hàng hải quốc tế tạo lợi thế phát triển du lịch biển, cảng biển, hậu cần nghề cá, năng lượng và kinh tế biển.

Trong bối cảnh chuyển dịch chuỗi cung ứng và thúc đẩy tăng trưởng xanh, Lâm Đồng có tiềm năng trở thành trung tâm năng lượng sạch, nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và cung ứng nông sản chất lượng cao cho thị trường khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

* Hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, vận tải: Lâm Đồng có lợi thế nổi bật về vị trí và mạng lưới giao thông đa phương thức, từng bước hình thành hệ thống kết nối liên vùng giữa Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và quốc tế. Các tuyến quốc lộ huyết mạch như QL1A, QL14, QL20, QL27, QL28, QL55 tạo thành mạng lưới giao thông xuyên suốt, kết nối tỉnh với TP. Hồ Chí Minh, các trung tâm kinh tế lớn và khu vực duyên hải. Các dự án cao tốc, đặc biệt Dầu Giây – Liên Khương và các tuyến cao tốc ven biển, đang mở ra dư địa lớn để rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa và kết nối chuỗi cung ứng. Về hàng không, sân bay quốc tế Liên Khương giữ vai trò cửa ngõ hàng không quan trọng của khu vực; cùng với sân bay Phan Thiết đang được đầu tư, hệ thống hàng không sẽ góp phần tăng cường kết nối du lịch, thương mại và vận tải hàng hóa.

Với 192 km bờ biển, đặc khu Phú Quý và vị trí gần tuyến hàng hải quốc tế, Lâm Đồng có điều kiện phát triển mạnh kinh tế biển. Cảng biển Phú Quý đã hoàn thành, có khả năng tiếp nhận tàu đến 10.000 tấn; cảng Phan Thiết đang được xây dựng, cùng hệ thống cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền tạo nền tảng phát triển thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá, logistics, công nghiệp và xuất khẩu. Bên cạnh đó, tuyến đường sắt Bắc – Nam đi qua khu vực ven biển và định hướng khôi phục tuyến Tháp Chàm – Đà Lạt sẽ bổ sung phương thức kết nối quan trọng, đồng thời mở ra sản phẩm du lịch đường sắt đặc sắc.

* Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Lâm Đồng xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tỉnh đã kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, triển khai các nhiệm vụ về chiến lược dữ liệu, hạ tầng số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, bảo quản sau thu hoạch, chế biến nông sản, du lịch và bảo vệ môi trường.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từng bước được hình thành, tiêu biểu là Techfest Lâm Đồng 2025, thu hút nhiều dự án, ý tưởng, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Cổng thông tin kết nối cung – cầu công nghệ được đưa vào vận hành, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và các tổ chức tư vấn. Toàn tỉnh hiện có 14 doanh nghiệp khoa học và công nghệ và 33 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng nhiều doanh nghiệp được hỗ trợ về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn chất lượng, đổi mới quy trình và mô hình kinh doanh. Đây là nền tảng để Lâm Đồng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2026 – 2030.

* Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Lâm Đồng có hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp tương đối đa dạng, từng bước đáp ứng nhu cầu nhân lực cho tỉnh và khu vực. Năm 2025, tỉnh có 03 trường đại học, 02 phân hiệu trường đại học của TP. Hồ Chí Minh và 79 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó có 06 trường cao đẳng, 05 trường trung cấp và hệ thống trung tâm giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp tham gia đào tạo. Các cơ sở đào tạo góp phần cung cấp nguồn nhân lực trong nhiều lĩnh vực, nhất là du lịch, dịch vụ, nông nghiệp, công nghiệp, kỹ thuật và các ngành kinh tế mới. Năm 2025, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã đào tạo khoảng 48.887 người, tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và khu vực.

* Dịch vụ y tế, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe: Mạng lưới y tế của Lâm Đồng được phân bố tương đối rộng khắp, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của người dân, du khách và yêu cầu ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Năm 2025, toàn tỉnh có 177 cơ sở khám chữa bệnh, gồm 20 bệnh viện, 27 trung tâm y tế khu vực và 124 trạm y tế xã, phường, cùng các cơ sở y tế thuộc lực lượng Quốc phòng và Công an. Tổng số 9.077 giường bệnh, chiếm khoảng 15,7% tổng số giường bệnh của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên và khoảng 2,7% cả nước. Cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế tiếp tục được đầu tư, nâng cấp, từng bước nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, dự phòng và kiểm soát dịch bệnh.

Nhìn tổng thể, năng lực về giao thông – logistics, khoa học công nghệ – chuyển đổi số, nguồn nhân lực và y tế đang tạo cho Lâm Đồng nền tảng tương đối toàn diện để phát huy vai trò đầu mối liên kết vùng. Việc tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ sẽ giúp tỉnh khai thác hiệu quả lợi thế về cao nguyên, rừng, biển, cửa khẩu và đô thị, nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và đóng góp ngày càng lớn vào phát triển kinh tế - xã hội của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và cả nước.

Lâm Đồng có hệ thống khu, cụm công nghiệp, đô thị - dịch vụ, cảng biển, logistics, sân bay và các khu đô thị, du lịch nghỉ dưỡng quy mô lớn, tạo điều kiện tăng cường liên kết với TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ. Trung tâm tỉnh tại Đà Lạt cách TP. Hồ Chí Minh khoảng 300 km; khu vực La Gi, Hàm Tân cách TP. Hồ Chí Minh khoảng 150 km và cách cảng Cái Mép – Thị Vải khoảng 93 km, kết nối qua cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 55 và các tuyến đường khác. Đây là cơ sở để Lâm Đồng trở thành cực tăng trưởng mới có tính bổ trợ, liên kết không gian phát triển và mở rộng thị trường sản xuất, phân phối, lưu thông, tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ giữa hai địa phương, nhất là trong các lĩnh vực du lịch, thương mại, dịch vụ, logistics và xuất nhập khẩu.

Bên cạnh đó, Lâm Đồng là trung tâm cung ứng rau, củ, quả, lâm sản và các sản phẩm nông, thủy sản an toàn cho TP. Hồ Chí Minh. Tỉnh cung cấp khoảng 90% sản lượng chuỗi rau, củ, quả và 6,97% sản lượng chuỗi thịt heo cho thành phố. Việc triển khai quản lý thực phẩm theo chuỗi đã góp phần hình thành nguồn cung ổn định, an toàn; đến tháng 7/2025 có 18 cơ sở tham gia, cung cấp khoảng 19.888 tấn rau, củ, quả/năm và 8.081 tấn thịt heo/năm cho TP. Hồ Chí Minh.

Về du lịch, Lâm Đồng là điểm đến quen thuộc, được người dân TP. Hồ Chí Minh lựa chọn, đặc biệt khi hệ thống cao tốc Bắc – Nam từng bước hoàn thiện. Năm 2025, Lâm Đồng đón khoảng 20,8 triệu lượt khách, chiếm khoảng 26% tổng lượng khách du lịch toàn vùng, trong đó có số lượng lớn khách từ TP. Hồ Chí Minh. Qua đó, hai địa phương có nhiều dư địa để tăng cường liên kết du lịch – dịch vụ – thương mại, hình thành các sản phẩm và chuỗi du lịch liên vùng.

Nhìn chung, Lâm Đồng và TP. Hồ Chí Minh có tính bổ trợ cao về sản xuất, thị trường, logistics, nông nghiệp và du lịch, tạo dư địa lớn cho hợp tác đầu tư, phát triển chuỗi giá trị và mở rộng thị trường giữa Lâm Đồng với TP. Hồ Chí Minh và vùng Đông Nam Bộ.

Lâm Đồng giáp Đồng Nai và kết nối trực tiếp qua Quốc lộ 20, tuyến đường có điểm đầu nối từ Ngã ba Dầu Giây thuộc xã Dầu Giây, Thành phố Đồng Nai. Con đường kết nối hai tỉnh trải dài qua nhiều khu vực địa hình đa dạng, dần chuyển tiếp từ vùng đồng bằng sang khu vực đồi núi và kết thúc tại ngã ba Đơn Dương thuộc xã D’Ran tỉnh Lâm Đồng. Đây là tuyến giao thông quan trọng vận chuyển hàng hóa nông sản từ Tây Nguyên xuống các khu công nghiệp, cảng và sân bay ở Đồng Nai, các tỉnh Đông Nam Bộ. Các sản phẩm như cà phê, chè, rau quả và lâm sản từ Lâm Đồng là nguồn nguyên liệu cho nhiều nhà máy chế biến tại Đồng Nai. Ngược lại, máy móc, vật tư nông nghiệp, hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng từ các khu công nghiệp cũng dễ dàng tiếp cận thị trường vùng cao qua Lâm Đồng.

Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ thể hiện rõ định hướng “từng bước hình thành hành lang kinh tế Tây Nguyên-Đông Nam Bộ gắn với đường cao tốc Bắc Nam phía Tây”, là hành lang kết nối Tây Nguyên và Đông Nam Bộ qua tỉnh Đồng Nai –Tây Ninh. Đây là hành lang gắn với quốc phòng - an ninh, phát triển công nghiệp chế biến cây công nghiệp, liên kết du lịch “con đường xanh Tây Nguyên” trong đó Lâm Đồng đóng góp nhiều địa điểm thăm quan hấp dẫn.

Sông Đồng Nai là một trong 3 lưu vực sông (LVS) lớn nhất cả nước. Có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các tỉnh, thành phố như Đồng Nai, TP.HCM, Tây Ninh, Lâm Đồng, 1 phần Khánh Hòa. Sông bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, tỉnh Lâm Đồng, chảy qua nhiều tỉnh, thành phía Nam rồi ra biển. Chính vì điều này, sông có ý nghĩa đặc biệt đối với an ninh nguồn nước; duy trì hệ sinh thái tự nhiên và thích ứng với biến đổi khí hậu của các vùng. Do vậy, rừng đầu nguồn ở Lâm Đồng góp phần bảo vệ LVS Đồng Nai, là nơi có ý nghĩa sống còn với sản xuất công nghiệp, sinh hoạt và thủy điện của Đồng Nai.

Như vậy, Lâm Đồng có vị thế, vai trò quan trọng, là cửa ngõ, cầu nối giữa Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, tạo nên tiểu vùng sinh thái – nông nghiệp công nghệ cao, là khu vực hỗ trợ nguồn nước, du lịch và nông sản với toàn bộ chuỗi logistics phía Nam.